Volksuniversiteit Amsterdam: cursussen voor volwassenen

De Volksuniversiteit Amsterdam verzorgt een breed cursusaanbod voor volwassenen. Eén van de onderwerpen is filosofie.

In dit artikel:

• Doelstelling Volksuniversiteit Amsterdam
• Cursussen filosofie
• Gebouw

Doelstelling Volksuniversiteit Amsterdam

De Volksuniversiteit Amsterdam biedt volwassenen de mogelijkheid tot ontwikkeling en verdieping. Er worden cursussen gegeven in: talen, kunst, cultuur, wetenschap, creativiteit en computervaardigheden.

Iedereen vanaf 18 jaar kan aan de cursussen deelnemen. Nadrukkelijk wordt in de doelstelling vermeld: “… ongeacht vooropleiding, leeftijd, religie of politieke keuze…”. De enige drempel is misschien financieel: er moet cursusgeld betaald worden.

Bijzonder is dat elke Volksuniversiteit het programma aanpast aan lokale omstandigheden. Het Amsterdamse cursusaanbod laat de interessegebieden van Amsterdammers zien. Dit aanbod is te bekijken op de website van de Volksuniversiteit >.

De docenten zijn een dwarsdoorsnede van het Nederlandse culturele veld. De Google-zoekopdracht docent Volksuniversiteit Amsterdam > geeft een indruk van reikwijdte en niveau.

Cursussen filosofie

De cursussen filosofie van de Volksuniversiteit hebben raakvlakken met de doelstelling van Stichting Winterpaleis.

Niet alleen omdat de cursussen over reflectie gaan. Maar ook omdat de cursisten vaak een eigen inbreng hebben.

Voorbeelden uit het seizoen 2007:

• Filosofie als manier van leven: “… Filosofie was in de Oudheid meer dan een theorie. Zij was in de eerste plaats een levenswijze, inclusief oefeningen… Is het mogelijk/wenselijk om ook nu weer filosofie op te vatten als een levenswijze?…”
• Filosofie en verbeelding: “… In de filosofie en de kunst bestaat al eeuwenlang belangstelling voor de verbeelding, als bron van creativiteit en als mogelijkheid om iets over onze natuur te weten te komen. Beelden en fantasieën lijken soms te onthullen wat het calculerende verstand ontgaat…”
• Socratisch gesprek: “… Socrates’ manier van onderwijzen is beroemd in de filosofie. Hij probeerde iemand tot inzicht te voeren door een gesprek: vragen stellen, voorbeelden verzinnen, ervaringen analyseren, enzovoort. Zijn uitgangspunt was dat je een inzicht niet verwerft door het voorgeschoteld te krijgen, maar door zelf te denken…”

Bij deze cursussen is de relatie tussen docent en cursist niet die van orerende deskundige tegenover luisterende leek. Er wordt een actieve betrokkenheid van de cursisten gevraagd. Filosoferend, debatterend, denkend en schrijvend.

(Lex Meijer geeft in zijn artikel over de cursus ‘Filosofie en verbeelding’ een impressie.)

Gebouw

De hoofdlocatie van de Volksuniversiteit Amsterdam ligt aan de Rapenburg, nummer 73.

Het gebouw dateert uit de zestiger jaren van de vorige eeuw. Het heeft het karakter van een kleine middelbare school.

Bij ontwerp en inrichting is duidelijk gekozen voor ‘zakelijke functionaliteit’. Het resultaat is een nogal schrale omgeving. De zintuigen worden er niet geprikkeld.

Op de begane grond bevinden zich een centrale hal, een kantine, een lezingenzaal en dienstruimtes. Via het trappenhuis of een kleine lift bereiken de bezoekers de cursuslokalen.

De lokalen zijn geschikt voor ongeveer 20 personen. De inrichting is ‘neutraal’. Zeil op de vloer, witgeschilderde wanden, tl-licht, kantoortafels en stoelen, en een whiteboard voor de docent. Er is een aparte ruimte met computers.

Tijdens de cursus ‘Filosofie en Verbeelding’ vroeg Lex Meijer zijn medecursisten naar hun beleving van het gebouw. Zij vonden het een omgeving die je vergeet tijdens de cursus. Toch hadden de ruimtes ook een effect. Welk effect dat was, konden ze niet precies omschrijven. De zakelijke functionaliteit bood er onvoldoende aanknopingspunten voor.

Vervolg: Cursus ‘Filosofie en verbeelding’