Felix Meritis: multifunctionele ruimtes

Het gebouw Felix Meritis is meer dan twee eeuwen oud. De ruimtes zijn nog steeds goed bruikbaar voor allerlei activiteiten.

In dit artikel:

• Ontwerp van het gebouw
• Oorspronkelijke functies
• Multifuntionele ruimtes

Ontwerp van het gebouw

Het statige gebouw Felix Meritis werd opgeleverd in 1787. Het ligt in het centrum van Amsterdam, aan de rustige Keizersgracht.

Architect Jacob Otten Husly (1738-1796) heeft het gebouw ontworpen in een classicistische stijl, herkenbaar aan de zuilen en fronton in de gevel. Deze bouwstijl werd eind 18e eeuw als vooruitstrevend ervaren. De opdrachtgevers wilden duidelijk aansluiten op eigentijdse architectonische inzichten.

De zalen heeft Husly speciaal ontworpen voor de wetenschappelijke en kunstzinnige activiteiten van het genootschap Felix Meritis.

Bekijk de prachtige bouwtekeningen in de Beeldbank Stadsarchief Amsterdam >.

Oorspronkelijke functies

De ruimtes van het gebouw huisvestten allerlei activiteiten. Bert van den Boogert (Vriend van de Amsterdamse Binnenstad) beschrijft de oorspronkelijke functies:

“… De verschillende departementen van Felix Meritis hadden alle hun eigen zalen. De ligging daarvan binnen het gebouw was afgestemd op de specifieke eisen die de beoefening van de betreffende kunsten en wetenschappen stelden. Zo was de zaal waar de natuurkundige proeven plaatsvonden, in verband met de voor de experimenten benodigde lichtinval, gelegen op de derde verdieping in het achterhuis. De grote Concertzaal, waar men louter ‘s avonds bij kaarslicht bijeenkwam, was op de begane grond gesitueerd. Lezingen werden gehouden in de Zuilenzaal op de eerste verdieping aan de grachtzijde. Op de hoogste verdieping bevond zich de tekenzaal, met een ingenieuze raamconstructie, waarmee de lichtinval precies geregeld kon worden. In de ruimte op de begane grond … werden ook in de achttiende eeuw al verversingen geserveerd …”. (Uit: Felix Meritis: kanttekeningen bij een minimalistische reconstructie >)

Multifunctionele ruimtes

De huidige Stichting Felix Meritis profiteert nog steeds van de royale afmetingen en neutrale inrichting van de ruimtes.

Ze worden tegenwoordig als volgt gebruikt:

• Shaffyzaal (oorspronkelijk de Zaal voor natuurkundige proeven): voor conferenties, workshops, lezingen, colleges en kleine theaterproducties (60-175 personen)
• Concertzaal: voor muzikale uitvoeringen, congressen, presentaties en debatten (150-300 personen)
• Zuilenzaal: voor televisieopnames, debatten, presentaties en chique diner (100-200 personen)
• Teekenzaal: voor vergaderingen en kleinere bijeenkomsten (50-100 personen)
• Café: voor ontvangsten, borrels en thema-café’s (50-150 personen)

De stichting kiest nadrukkelijk voor een multifunctioneel gebruik van het gebouw. Dat gebeurt waarschijnlijk ook uit financiële noodzaak. Een te precieze profilering zou veel potentiële gebruikers uitsluiten. Toch blijft de doelstelling van de stichting herkenbaar.

Vervolg: Nacht van de filosofie