Felix Meritis: gebouw voor cultuur en wetenschap

Sinds 1787 is Felix Meritis een belangrijk centrum voor cultuur en wetenschap in Amsterdam. De bijzondere combinatie van gebouw en activiteitenprogramma is voor Stichting Winterpaleis reden voor onderzoek.

In dit artikel:

• Lange traditie
• Huidige doelstelling
• Waarom belangrijk voor Stichting Winterpaleis?

Lange traditie

Op een steendruk uit 1850 > is de Concertzaal van Felix Meritis te zien. Het toont de zaal tijdens het Letterkundig Congres op 16 september van dat jaar. Daglicht stroomt de ruimte binnen, en een groot gezelschap debatteert vol overgave.

Het gebouw Felix Meritis is al in 1787 als ‘Tempel der Verlichting’ ingewijd. Gegoede Amsterdamse burgers met interesse in kunst, cultuur en wetenschap waren de initiatiefnemers. Zij organiseerden er concerten, bijeenkomsten en debatten.

Sinds 1992 beheert een nieuwe Stichting Felix Meritis het gebouw. In hun jaarverslag 2006 > schrijven zij: “… De huidige functie van het gebouw wijkt nauwelijks af van de oorspronkelijke bestemming. Ook de opbouw van de organisatie vertoont grote gelijkenissen met die van het voormalige genootschap. De oprichters van het 18e eeuwse Felix Meritis verenigden zoveel mogelijk verschillende disciplines in het gebouw. Deze multidisciplinaire aanpak is ook kenmerkend voor de Stichting Felix Meritis …”.

Huidige doelstelling

De doelstelling van Felix Meritis is: “… een plaats te zijn voor argumentatie en inspiratie, educatie, kunst, cultuur en wetenschap, zonder daarbij de politieke betekenis van cultuur en culturele betekenis van politiek buiten beschouwing te laten.”

Deze doelstelling werken ze uit in de programma’s van zogenaamde ‘departementen’:

• Cultuur & Politiek
• Kunsten & Media
• Onderwijs & Wetenschap
• Koophandel

Hun activiteiten organiseren zij meestal in samenwerking met andere instellingen. Voorbeelden van partners: de Internationale School voor Wijsbegeerte, de Stichting Internationale Culturele Activiteiten of het Platvorm Amsterdam Dialoog.

Bekijk de agenda van activiteiten >

Waarom belangrijk voor Stichting Winterpaleis?

Een paar aspecten van Felix Meritis springen er voor Stichting Winterpaleis uit.

• De typologie ‘Tempel de Verlichting’ die de oprichters gebruikten. Stichting Winterpaleis speelt een vergelijkbaar spel met betekenissen.
• De multifunctionele ruimtes in het gebouw. Deze hadden oorspronkelijk heel specifieke functies, maar ze zijn nog steeds goed bruikbaar.
• Activiteiten als de Nacht van de filosofie. Deze raken aan ons onderzoek naar eigentijdse reflectieprocessen.